Costa-Gavras

Costa-Gavras35mm film frames.svg
Costa-Gavras César 2018.jpg
President of the Jury at the Berlin International Film Festival (en) Traducir


Paul Schrader - Tilda Swinton 22
Vida
Nacimientu

Iraia (en) Traducir[1]12  de febreru de 1933

[2] (89 años)
Nacionalidá Bandera de Francia Francia
Bandera de Grecia Grecia
Residencia París
Llingua materna griegu modernu
Familia
Casáu con Michèle Ray-Gavras  (1968 - [4]
Fíos/es
ver
Estudios
Estudios Instituto de Altos Estudios de Cinematografía (es) Traducir
La Fémis
Llingües falaes inglés
griegu modernu
francés
castellanu
Oficiu direutor de cine, productor de cine, guionistaactor
Premios
ver
  • Orde al Méritu Docente y Cultural Gabriela Mistral Orde al Méritu Docente y Cultural Gabriela Mistral
    National Board of Review Award for Best Foreign Language Film  (1966) : The Sleeping Car Murders (en) Traducir
    Premiu del Xuráu del Festival de Cannes  (1969) : Z (es) Traducir
    New York Film Critics Circle Award for Best Director  (1969) : Z (es) Traducir
    Óscar a la mejor película de habla no inglesa  (1970) : Z (es) Traducir[7]
    Premiu Edgar  (1970) : Z (es) Traducir[8]
    Premio Louis Delluc  (1972) : Estado de sitio (es) Traducir
    United Nations Awards  (1974) : Estado de sitio (es) Traducir
    Premiu del Festival de Cannes al meyor direutor  (1975) : Section spéciale (en) Traducir
    Palma d'Oru  (1982) : Missing
    London Film Critics Circle Award for Film of the Year  (1982) : Missing
    London Film Critics Circle Award for Director of the Year  (1982) : Missing
    Premios WGA  (1983) : Missing[9]
    Óscar al meyor guión adautáu  (1983) : Missing[10]
    Osu d'Oru  (1990) : Music Box
    Oficial de la Orden Nacional del Mérito Oficial de la Orden Nacional del Mérito  (15 mayu 2000) [11]
    César al meyor guión orixinal o adautación  (2003) : Amen. (es) Traducir
    doctor honoris causa pola Universidá Complutense de Madrid  (2016)
    Premiu Internacional Cataluña  (2017) [12]
    Premio Honorario del Cine Europeo  (2018) [13]
    Comendador de la Lexón d'Honor Comendador de la Lexón d'Honor  (13 xunetu 2019) [14]
Nominaciones
ver
  • New York Film Critics Circle Award for Best Director (en) Traducir
    (1969)
    premio de la National Society of Film Critics al mejor director (es) Traducir
    (1969) : Z (es) Traducir
    National Society of Film Critics Award for Best Screenplay (en) Traducir
    (1969) : Z (es) Traducir
    Anexo:Premio del Sindicato de Directores a la mejor dirección (es) Traducir
    (1969) : Z (es) Traducir
    BAFTA a la mejor película (es) Traducir
    (1970) : Z (es) Traducir
    Óscar al meyor direutor
    (1970) : Z (es) Traducir[7]
    Óscar al meyor guión adautáu
    (1970) : Z (es) Traducir[7]
    United Nations Awards (en) Traducir
    (1974) : Estado de sitio (es) Traducir
    César al meyor direutor
    (1980) : Womanlight (en) Traducir
    César a la meyor película
    (1980) : Womanlight (en) Traducir
    Globu d'Oru al meyor direutor
    (1982) : Missing
    Globu d'Oru al meyor guión
    (1982) : Missing
    BAFTA al mejor director (es) Traducir
    (1983) : Missing
    Óscar al meyor guión adautáu
    (1983) : Missing[10]
    César a la meyor película
    (2003) : Amen. (es) Traducir
    César al meyor direutor
    (2003) : Amen. (es) Traducir
    César al meyor guión orixinal o adautación
    (2003) : Amen. (es) Traducir
    César a la meyor adautación
    (2006) : Le couperet (es) Traducir
    Premio del Cine Europeo al mejor guionista (es) Traducir
    (2020) : Adults in the Room (en) Traducir[15]
Seudónimu/os Costa-Gavras
IMDb nm0002020
Costa-Gavras signature.jpg
Cambiar los datos en Wikidata

Konstantinos Gavras, llamáu Costa-Gavras, ye un direutor de cine francu-griegu, nacíu en Lutra-Iraias, Atenes, Grecia, el 13 de febreru de 1933.

Cada película que dirixe sírvelu pa faer patente'l so compromisu políticu. Na so primer dómina dedicar al thriller políticu y el drama sentimental, nos últimos años dedícase más a la ficción social.

Biografía

Cuando dexa Atenes pa dir a París, llicencióse en lliteratura. Depués entra nel Institutu d'Altos Estudios Cinematográficos (IDHEC) y trabaya d'ayudante de Henri Verneuil, Jacques Demy y René Clément.

La película Le Jour et l'heure, de René Clément, na que trabaya d'ayudante, déxa-y conocer a Simone Signoret y Yves Montand, colos que va trabar una amistá duradera. En lleendo'l llibru Los raíles de la muerte de Sébastien Japrisot, escribió'l guión y consiguió interesar al productor Julien Derode. La película tuvo un gran ésitu en Francia ya inclusive nos Estaos Xuníos, onde recibió unes bones crítiques.

Tres una estancia en Grecia, conoz el llibru de Vassilis Vassilikos, Z, nel que se reconstrúi'l asesinatu entamáu pola policía d'un líder izquierdista, y l'intentu d'amarutalo d'accidente. En cuanto vuelve a Francia, escribe'l guión en collaboración con Jorge Semprún. Al nun atopar financiamientu, fala con Jacques Perrin, al que conocía de la película Los raíles de la muerte. Aprovechando esta ocasión, Jacques Perrin crea la so propia productora pa montar la película y utilizar los sos contactos, cuantimás, los que tenía n'Arxelia. Ellí van rodar. Jean-Louis Trintignant aceptó trabayar con una baxa remuneración, y lo mesmo fixo Yves Montand. La película tuvo un enorme ésitu en tol mundu, col públicu aplaudiendo a la fin de les representaciones; llogró'l "premiu del Xuráu" nel Festival de Cannes, los Óscar a la meyor película estranxera y al meyor montaxe.

Tres el montaxe de "Z", una Nuechebona, Claude Lanzmann fála-y de Lise y Artur London que fuera viceministru d'Asuntos esteriores de Checoslovaquia y yera unu de los trés fugaos de los procesos que se llevaren a cabu en Praga en 1952 (Xuiciu de Slansky, en:Slánský trial). Munchos intelectuales de la so xeneración habíense vistu estelaos pol comunismu. Tamién Yves Montand xunir al proyeutu de La confesión (fr:L'Aveu), y tres l'ésitu de "Z" consigue dineru pa llevar a cabu'l so proyeutu.

"La Confesión" estrenóse dempués de "Z", y nun momentu bastante maniquéu: foi acusáu primero d'atacar a la derecha y depués a la izquierda, cuando lo único que faía yera denunciar los totalitarismos. Dalgunos nunca-y perdonaron haber llevantáu'l telón que cubría'l estalinismu y en ciertos círculos culturales foi consideráu un apestáu. La película tuvo un gran ésitu y convirtióse n'auténticu fenómenu políticu y cultural que marcó una dómina.

De 1973 ye una de les sos meyores películes, Estáu de sitiu. Tres años dempués foi xuráu del Festival de Cannes de 1976.

La película Clair de femme (1979) ta basada nuna novela de Romain Gary, quién cuntó que per primer vegada taba satisfechu cola adautación a la pantalla d'una de les sos obres. Costa-Gavras sintióse esteláu por esta hestoria. A Dustin Hoffman paeció-y una de les hestories d'amor más formosu que conociera y, mientres el rodaxe de Mad City, suxurió-y la idea de faer un remake.

El guión de la película Desapaecíu (1982) ta basáu nel llibru de Thomas Hauser La execución de Charles Horman, basáu de la mesma nuna hestoria real. La película cunta la hestoria de la desapaición d'un mozu periodista estauxunidense mientres el golpe d'Estáu de 11 de setiembre de 1973 de les fuercies armaes contra'l gobiernu de Salvador Allende en Chile. La película llevantó un gran discutiniu n'Estaos Xuníos, yá que pon de manifiestu l'actuación de los axentes del gobiernu estauxunidense y la responsabilidá de la CIA nesi golpe d'Estáu. La estrema derecha d'Estaos Xuníos esixó qu'esi comunista européu nun trabayara nel país. Sicasí, la película consiguió la Palma d'Oru y el Premiu a la meyor interpretación masculina para Jack Lemmon nel Festival de Cannes de 1982, y l'Óscar al meyor guión. Les universidaes estauxunidenses siguen estudiando esta película como una de les importantes.

Dalgunos de los sos proyeutos nun los realizó, como ye, por casu, la idea de llevar al cine la novela del arxelín Boualem Sansal El xuramentu de los bárbaros, pa la cual Jorge Semprún trabayó na so guión.[16]

El cine de denuncia social y política de Costa-Gavras

Costa-Gavras ye unu de los pocos autores (xuntu con Gillo Pontecorvo, Ken Loach y pocos más) que cultiva un cine de tema crítica y sociopolítico. Missing (Desapaecíu) trataba de la complicidá d'Estaos Xuníos nel golpe d'Augusto Pinochet. En Estáu de sitiu denuncia la connivencia de la CIA cola asesina Dictadura cívicu-militar n'Uruguái (1973 - 1985); en La confesión trata ensin papes na boca les tortures del estalinismu; en Seición especial, el collaboracionismu del gobiernu de Vichy con el invasores nazis; en La caxa de música de los criminales de guerra entá ocultos. Esto valió-y non poques crítiques y discutinios: foi acusáu d'antisemita por Hanna K y de desagradecíu cuando na película norteamericana Betrayed afayó'l fascismu latente nel fondu sur d'Estaos Xuníos. Denunció les bones rellaciones qu'hubo ente la Santa Sede y Hitler en Amén, les congoxes de los emigrantes en Edén al Oeste y de los paraos en Arcadia y la voracidad de los banqueros en El capital. A última hora, en pallabres del críticu Diego Galán, "el so cine compón una crónica política de les principales páxines de la segunda metá del sieglu pasáu… y qu'entá sigui reflexando'l presente".[17]La selmana del cine de Valladolid en 2003 y el festival Lumière de Lyon en 2015 dedicaron a esti direutor amplies retrospectives.

Gallardones llograos

  • Por Z en 1969:
    • Premiu del Xuráu nel Festival de Cannes de 1969;
    • Óscar a la meyor película de fala non inglesa y al meyor montaxe.
  • Por Desapaecíu en 1982:
    • Palma d'Oru y Premiu a la meyor interpretación masculina nel Festival de Cannes de 1982;
    • Óscar al meyor guión adautáu.
  • Por Amen. (2002):
    • César al meyor guión orixinal o adautación en 2003.
  • Orde de les Artes y les Lletres d'España en 2011.[18]

Filmografía

Como ayudante de direición

Como direutor

Referencies

  1. URL de la referencia: http://www.theyshootpictures.com/costagavrasconstantin.htm.
  2. Afirmao en: Internet Movie Database. Identificador IMDb: nm0002020. Data de consulta: 17 ochobre 2015. Llingua de la obra o nome: inglés.
  3. Afirmao en: coleición en llinia del Muséu d'Arte Modernu de Nueva York. Identificador MoMA de artista: 37019. Data de consulta: 4 avientu 2019. Llingua de la obra o nome: inglés.
  4. URL de la referencia: https://www.lepoint.fr/culture/tahar-ben-jelloun-costa-gavras-une-vie-pleine-sans-ellipse-04-04-2018-2207926_3.php. Data de consulta: 15 marzu 2022.
  5. URL de la referencia: https://www.nytimes.com/1973/04/22/archives/costagavras-im-not-antiamerican-movies-to-criticize-a-certain.html. Data de consulta: 30 marzu 2022.
  6. 6,0 6,1 Afirmao en: Internet Movie Database. Identificador IMDb: nm0002020. Data de consulta: 30 marzu 2022. Llingua de la obra o nome: inglés.
  7. 7,0 7,1 7,2 URL de la referencia: https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1970. Data de consulta: 18 marzu 2022.
  8. URL de la referencia: https://edgarawards.com/category-list-best-motion-picture/. Data de consulta: 30 marzu 2022.
  9. Direición web d'archivu: https://archive.ph/VDl7. Data d'archivu: 5 avientu 2012.
  10. 10,0 10,1 URL de la referencia: https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1983. Data de consulta: 18 marzu 2022.
  11. «Diario Oficial de la República Francesa» (francés) páxs. 7294 (16 mayu 2000). Consultáu'l 23 xunetu 2019.
  12. URL de la referencia: http://www.elpuntavui.cat/cultura/article/19-cultura/1186847-el-cineasta-costa-gavras-es-el-guanyador-del-xxix-premi-internacional-catalunya.html.
  13. URL de la referencia: https://www.europeanfilmacademy.org/Winners-2018.832.0.html. Direición web d'archivu: https://web.archive.org/web/20190706164023/https://www.europeanfilmacademy.org/Winners-2018.832.0.html. Data de consulta: 25 febreru 2020.
  14. «Diario Oficial de la República Francesa» (francés) (14 xunetu 2019). Consultáu'l 23 xunetu 2019.
  15. Tienes d'especificar urlarchivu = y fechaarchivu = al usar {{cita web}}.«Nominations for the European Film Awards 2020» (10 payares 2020). Consultáu'l 10 payares 2020.
  16. Ameziane Farhani. Jorge Semprun: Voyageur de l'humain Archiváu el 23 de xineru de 2015 na Wayback Machine., El Watan, 11.06.2011, reproducíu en -y Blogue de Lalla Ghazwana; accesu 15.10.2011
  17. Diego Galán, "Costa-Gavras", n'El País, 16-X-2015: https://cultura.elpais.com/cultura/2015/10/15/actualidad/1444912156_489383.html
  18. El conteníu d'esti artículu incorpora material de la páxina oficial de la Presidencia del Gobiernu d'España, La Moncloa.es, qu'autorizaba la reproducción total o parcial, cambéu, distribución y comunicación de la información disponible nesi sitiu web, con esceición de los conteníos sobro los qu'esistan derechos de propiedá intelectual o industrial per parte de terceros. La última fecha na que la llicencia yera compatible foi'l 26 de payares de 2012 (Ver discusión). Polo cual yá nun ye compatible con CC-BY-SA 3.0.

Enllaces esternos

  • Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Costa-Gavras Modifica l'enllaz en Wikidata.
Control d'autoridaes
  • Proyeutos Wikimedia
  • Wd Datos: Q296698
  • Commonscat Multimedia: Costa-Gavras

  • Identificadores
  • WorldCat
  • VIAF: 73823623
  • ISNI: 0000 0000 8153 2674
  • BNE: XX1234280
  • BNF: 12404531r (data)
  • CANTIC: a11278948
  • GND: 118971158
  • LCCN: n82161723
  • NKC: ola2002159023
  • SNAC: w6th9ptw
  • SUDOC: 067228801
  • UB: a1093965
  • ICCU: PUVV360027
  • Diccionarios y enciclopedies
  • Britannica: url
  • Wd Datos: Q296698
  • Commonscat Multimedia: Costa-Gavras





Costa-Gavras